WVHLG

Foto: stadsarchief Amsterdam

Foto: stadsarchief Amsterdam

Op weg naar de eindpresentatie van de derde Week van het Lege Gebouw (WVHLG) fietste ik langs de Houthavens in wording. De bouw is daar gestart, van zowel gebouwen als een verkeerstunnel die het mogelijk maakt dat vanuit de nieuwbouw de oude Spaarndammerbuurt makkelijker te bereiken is. “Haventerrein wordt woonhaven” of iets van die strekking stond er op de bouwborden voor de lege zandvlakte. Ik vond het meteen ouderwets. Even schoot het door me heen: ‘zou het begrip wonen over een jaar of tien net zo achterhaald zijn als winkelen, wat je daar nu al mijlenver ziet aankomen? En waarom bouwt Amsterdam woonwijken, in plaats van stadswijken? Woonwijken zijn er al genoeg in Nederland.

wonen in de houdhaven.png

Ik had geluk. Of was vooruitziend. Want de eerste presentatie die ik zag van de in totaal zes veranderde de leegstaande kantoorflat niet in woningen. Dat was winst. Dit team voorzag een toekomst van het gebouw om obesitas aan te kunnen pakken, door het om te vormen tot een gezondheidscenter: de Vitaliteitshub. Gekoppeld aan het thema water (het gebouw is ooit neergezet voor de Gemeente Waterleidingen Amsterdam) en de Brettenzone, de groenzone die op de kaart wel maar in het echt nauwelijks terug te vinden is in het gebied.

De WVHLG stelt studenten in staat een week lang te reflecteren op een leegstaand gebouw. Wat ermee te doen? Hoe naar de omgeving te kijken? Het goede aan de week is dat studenten de vrije loop hebben. Zij hebben geen belangen, worden niet of amper belemmerd door connecties, collega’s, bazen enzovoort. Tweede belangrijk aspect –en kwaliteit- is het interdisciplinaire karakter. Van twaalf opleidingen hebben vijftig studenten zich een week lang vastgebeten in leegstaand vastgoed. Door bouwkundigen, vastgoedspecialisten, interieurarchitecten en facility-manager door elkaar heen te gooien overheerst niet één discipline in de uiteindelijke plannen. En dat is winst. Want wie op Sloterdijk rondkijkt ziet dat er een aantal disciplines iets te lang iets te veel aan de macht zijn geweest. Geldhoogmoed en b-architectuur maken er de dienst uit.

Een breed scala van aanpak en oplossing kwam bij de eindpresentatie van zes teams langs. Sommige concreet, anderen abstract. Van een app om voorzieningen uit de buurt naar dit gebouw te plaatsen en via de app gebruikers op het gebouw en voorzieningen te wijzen tot aan Port; het ombouwen van het gebouw tot alles waar het gemeentebestuur momenteel een halt toe wil brengen als gokhakken, prostitutie, coffeeshops, massagesalons. Tamelijk briljant was een plan om er een soort uitstalkast van succesvolle MBO’ers (AMBO’ers genoemd; Ambitieuze MBO-ers) van te maken.  Er is in dit gebied een aantal MBO-opleidingen, en vakmensen worden veel gevraagd. Maar MBO’ers hebben een niet zo’n positief imago. En broedplaatsen vol creatieven zijn er al genoeg in de stad, was de stelling. De omgeving vraagt om ambacht en met deze gebiedsspecifieke aandacht staan ze bij mij bovenaan. Maar er was uitdrukkelijk geen competititie-element gedurende de WVHLG. En ook dat is goed. Dat ge-IDOL moet maar eens over zijn. Competitie is goed, maar dan op inhoud, niet op wie het beste kan presenteren.

Het meest abstract, en daarmee intrigerend, was het voorstel van project 0. (spreek uit: ‘nulpunt’). Hun idee was om het gehele gebied onder water te zetten. En daarmee ‘terug’ te geven aan de natuur, aan de oorspronkelijke functie van het gebied, namelijk: water. Een Sloterdijkzee. Want is er eigenlijk wel behoefte aan deze plek? was de stelling.

Hulde aan de eigenaar en de huurder, die een dergelijke interventie van zijn gebouw, als is het maar een week, toestaan. Hulde aan de organisatie, want ondanks het atelierkarakter ter plekke was duidelijk gezien dat er goed en hard gewerkt was. En hulde aan de studenten. Want hier moeten we het van hebben. Hoe onconcreet de plannen soms ook moge zijn -daar was ik aanvankelijk wel wat bevreesd voor- het laat zien dat er wel degelijk goeie ideeën zijn voor leegstaand vastgoed.

Week van het lege gebouw, nieuwe editie (2016) is al aangekondigd